Van Nederland naar Zweden




Van Nederland naar Zweden...


Wij, Jan en Ria, maakten een lang gekoesterde wens waar en verhuisden in 2011 naar Zweden. Lees hoe het ons vergaat in ons nieuwe thuisland, waar we in alle rust, wat eenvoudiger en dichter bij de natuur leven. Kijk ook in de rechterkolom waar je aanvullende informatie kunt vinden.




***

vrijdag 6 december 2013

De eerste sneeuw in 2013

Gisteren 5 december in de loop van de namiddag was het dan zo ver. Licht in de duisternis. Sneeuw dus! Omdat we hier geen last van lichtvervuiling hebben is het vanaf een uur of drie 'smiddags al hartstikke donker. Nu er sneeuw gevallen is, is het door de weerkaatsing  zowel overdag als 's nachts ineens een stuk lichter.

En natuurlijk zijn we ook opgelucht dat het weer een witte kerst wordt. Het leek lang te duren, want vorig jaar viel het eerste pak sneeuw al eind oktober. Dat verdween wel weer snel maar ergens in november ging het weer los.

Iets minder is het, dat het vaak gepaard gaat in deze tijd met wind of storm. Aangezien wij in een  verkeerde hoek zitten wat dat betreft, lijkt het wel of alle sneeuw alleen maar onze kant opwaait. Vaak gaat het ook gepaard met stroomuitval. We zijn dan ook voorbereid. Extra eten ingeslagen, drinkwater op voorraad, genoeg hout om de kachels te stoken etc. Het langst dat we hebben meegemaakt is tot nu toe ruim 2 dagen

Manlief en zijn rug vinden het wat minder, want die moeten er elke dag weer uit om ons uit te graven. Timmeren vinden ze leuker! Zomerarbeid dus!
Tot overmaat van ramp wilde de volgetankte snöslunga niet starten vandaag, dus het betere handschepwerk dan maar.




Gisteren hebben we met de Höle Tjejer Club een kerstworkshop gevolgd in het tuincentrum van Bollnäs, Mobackes
Bij het plannen van activiteiten voor onze club ben ik daar eens gaan vragen of ze aan kerstworkshops deden. Grote vraagtekenogen. Nee dus! Ik heb uitgelegd wat  ik ermee bedoelde en opgemerkt dat het er wellicht tijd voor werd. Ik ben mensen gaan werven hier in Höle en de mensen in het tuincentrum zijn gaan uitdenken. Waren wel wat ongerust of we wel op zouden komen dagen. Toen ik vriendelijk vroeg waarom ik zoveel moeite zou doen als we toch niet van plan waren om te komen waren ze om. Ze wilden wel een grote groep hebben om het lonend te maken. 35 stuks! Dat kon ik niet garanderen (we waren uiteindelijk met 20 Höletjejer) en toen vroegen ze of ze zelf ook nog wat mensen mochten werven.
Het was een groot succes!

Bij aankomst kregen we een heerlijke beker glögg (warme zoete wijn) met pepperkakor.
Er stond een prachtig lange tafel klaar met bloermen en bij iedere plek een zak om mee te starten. (Hyacint, 2 rode kaarsen, mes, pleister! en 5 chocolaadjes) in het midden van de tafel lagen tangen, draad etc voor het grijpen. In het arrangement waren ook 5 anjers inbegrepen (heb ik de pest aan) en een gebundeld aantal takken kerstgroen of een krans. De rest kon je zelf naar smaak uitzoeken en kopen. Je noteerde dat op een  boodschappenlijst. Geen gekke prijzen voor de kerststukje accessoires, maar potten kun je natuurlijk net zo duur maken als je wil. Voor de rest kon je naar hartelust struinen natuurlijk 

Er werd eerst een demonstratie gegeven van verschillende technieken en opgemaakte voorbeelden geshowed.
Toen konden we aan de slag. Ik heb het er altijd moeilijk mee als er zoveel keus is, maar uiteindelijk had ik het in mijn hoofd.  Tussendoor konden we in het aanliggende eetcafé (LillaK) een heerlijke "matig macka" (maaltijdsandwich) eten. 2 verschillende soorten langwerpige sneden (mais- en ciabatta) brood met groen, dikke plakken beenham en een salade erop. Thee en koffie erbij. Zag er jummie/mums uit.
Jammer genoeg kon ik dat niet eten. Sinds mei werken de spieren in  mijn slokdarm niet meer, waardoor ik alleen maar fijngemalen en vloeibaar kan eten.

 En hier is mijn kerststuk! Ben er helemaal blij mee!

zondag 3 november 2013

Ljushögtid - Allerzielen

Een aantal buurtgenoten zingt met veel plezier in het kerkkoor van de kerk in Rengsjö, waartoe wij behoren met ons gehucht. De meesten zingen gewoon omdat ze graag zingen en hebben het gewoon gezellig, met elk jaar een gezamenlijke uitstap.
 Zoals over het algemeen gebruikelijk, zitten ook zij losjes in de leer. Meer de liefde voor zang/muziek, het gezamenlijke plezier, dan oneindige devotie.  Dat is overigens wel mijn persoonlijke waarneming en geen wet van Meden en perzen. Voor mij is een kerkdienst/bijeenkomst dan ook een "uitje", omdat ik dan wat kennissen/vrienden tref en ik ook belangstelling heb voor hun inzet.
Gesocialiseer dus!

Gisteravond was het Allerzielen en was er weer een dienst  in de kerk
Ljushögtid (Lichthoogtijd) mét zang.
In de kalender staat dat het Allahelgonsdag is en dat verwart me een beetje, want dat vertaal ik met Allerheiligen. Maar wat me wel duidelijk was, is dat men gedurende de Ljushögtid in de kerk, dan de overledenen gedenkt van het afgelopen jaar.

Overigens gedenkt men die elk jaar en branden er overal lichtjes, ook buiten de huizen, en vaak trekken mensen over grote afstanden naar het graf van ouders/overleden familie om er een gravljus aan te steken. Overigens zijn die gravljus heel handig om buiten te branden. Het is een olieachtige halfharde substantie waar de vogels ook gek op zijn in een plastic omhulsel die heel lang brandt. Ik heb er ook eentje buiten bij de voordeur branden.

Terug naar Ljushögtid. Ik ben naar de kerk gegaan, niet alleen om naar het koor te luisteren, maar ook omdat ik kennis wilde maken met alweer een fenomeen en natuurlijk is ook begin dit jaar mijn vader overleden. Inmiddels ben ik wel helemaal thuis hier en kom ik veel bekenden tegen, maar toch, als ik er naar binnen stap moet ik altijd even kijken waar ik zal gaan zitten.  Het zat 20 minuten voor aanvang al redelijk vol en ik ben uiteindelijk aangeschoven bij vrienden die dit jaar ook hun vader/opa hebben verloren. Ik wilde niet alleen zitten. Omdat dit  een specifieke familie aangelegenheid is, had ik wel enige schroom met dat te doen, omdat sommige gebruiken duidelijk anders zijn, maar als dit ongepast was, is het me vast vergeven. Later vraag ik daar wel weer naar.

Prachtige dienst met heel mooie en ontroerende liedjes en lezingen. Op een gegeven moment worden bijna alle lichten in de kerk gedoofd en dan worden de overledenen van het afgelopen jaar bij naam, leeftijd en overlijdensdatum genoemd, waarna er een kaars wordt aangestoken en neergezet. Emotioneel, want er werd weer flink hoorbaar gesnotterd. Mooi blijf ik het vinden dat, zoals ik al eerder zei, de zo op het oog zo gereserveerde Zweden toch zo "makkelijk" hun verdriet tonen.

Op het laatst wordt er een grote kaars aangestoken voor alle overledenen die niet tot de Rengsjö gemeenschap horen, dus die was voor mijn vader!
1923-2013
Overigens viel wel op dat er van de ruim 20 overledenen, het merendeel een behoorlijk leeftijd hebben bereikt. De generatie die hard werken, armoe en/of schraalheid heeft gekend wordt gemiddeld toch behoorlijk oud. Wij gaan het niet redden ondanks de ontwikkelingen in de gezondheidszorg. Of misschien wel dankzij ... maar dat is weer een ander punt van reflectie ...

Vi ses!


zondag 22 september 2013

Dagelijks leven gefilosofeer en veel kerk

We genieten zo ontzettend van ons leven hier en natuurlijk heb ik daardoor ook veel te delen met de mensen die we niet meer dagelijks of regelmatig in persoon spreken. Maar, omdat we hier steeds meer ingevoerd raken in het dagelijkse leven, krijgen we het zoetjesaan wel veel "drukker". Een voorbeeld van een week hier:

Maandag
voorbereidingen voor het behangen van de keuken, frambozen en appels plukken en moes daarvan maken. Ik haalde nog een pond wilde frambozen uit de vrouwshoge gemeen prikkende struiken in het gezelschap van stekende beessies en bijtende brandnetels
Door het opmerkelijke constante warme weer deze zomer blijft alles maar doorgroeien, en moet dus geoogst en verwerkt worden. Mij hoor je niet klagen. Want wat is er leuker dan even naar buiten lopen en je avondmaal uit de grond rukken!

Dinsdag een afspraak in de Vävstuga (weefhuisje) van Västerby Hälsingegård (het openluchtmuseum waar ik ook brood bak) om te kijken of ik daar ook wat kan betekenen. De uitnodigingen verzorgen (en rondbrengen bij diegenen die geen FB of emaille hebben) voor Höle Tjejer klubben (de Höle meiden club) die Barbara en ik vorig jaar gestart zijn)
én een ´s avonds gebreide shawl blocken soort strijken, maar dan anders


Woensdag Was ik uitgenodigd in een stuga (vakantiehuis) bij het Storsjön (mooi natuurgebied) door een mevrouw die ik trof bij de dankjewel lunch voor alle vrijwilligers bij Västerby. Ze is lid van een groep dames die elke week bij elkaar komen in het oude Bönhus (gebedshuis) hier vlakbij, voor een sy (naai/handwerkclub). Ze organiseren een jaarlijkse markt/auktion met geschonken spullen, waarvan de opbrengst tbv de Svensk Kyrka is. Er was nu dus een extra träff (bijeenkomst)  met koffie en lekkers

Waarschijnlijk hopen ze mijn ziel te winnen, in ieder geval voor de sy. Ik heb al kenbaar gemaakt bij één van de andere leden,  die manlief en mij  vorige week uinodigde voor fika, dat ik geen praktizerend gelovige ben, dat het voor mij niet uitmaakt hoe je God heet, als je maar een aardig mens bent en dat ik mijn eigen spirituele beleving, normen en waarden heb. Het blijkt een oecumenische groep te zijn, maar wel heel erg gericht op geloof en bidden. We hebben o.a. een heel interessante discussie gehad over geloven. Daarnaast waren ze totaal flabbergasted pardon my french, maar dat vind ik zo´n leuk woord  dat ik 2 sokken tegelijk op één rondbreinaald zat te breien. Ze willen het graag van me leren. Saillant detail is trouwens dat ik bijna 61 de junior van het gezelschap was. Lilla flicka=kleine meid noemden ze me! Ik weet nog niet of ik frekwent ga deelnemen. Samen handwerken vind ik wel heel leuk ... Ik wil me niet bij een al te religieuze groep aansluiten, maar wel gewoon omgaan met de mensen die mij aanspreken. Welk (on)geloof ze ook aanhangen. 

 Ik ga trouwens zo af en toe wel graag hier naar Svensk Kyrkan (de Lutherse Zweedse kerk), gewoon omdat het een prachtig gebouw is, de sfeer er prima is diensten zonder sacramenten en met veel zingen  en vooral vanwege mijn niet aflatende hang naar het ontmoeten  van lokale bewoners. En zeg nou zelf, moet je zien hoe die ligt ...

Overigens zijn kerk  en staat hier aan elkaar gekoppeld. Onlangs was er kyrkoval. Verkiezingen voor kerkbestuurders. Volledig gekoppeld aan politieke partijen. Bij de uitslag werd er dan ook niet gesproken over welke personen er waren verkozen, maar welke politieke partijen er hadden gewonnen. Volkomen onaanvaardbaar vind ik. Religie en politiek horen niets met elkaar te maken te hebben. In de belasting zit  ook automatisch een kleine percentage tbv de Zweedse kerk, waarvan oa je begrafenis zonder koffie en cake wordt bekostigd. Je moet het specifiek kenbaar maken als je bezwaar tegen die afdracht hebt

Donderdag moesten we dus naar die kerk, naar de begrafenis van Arne, de vader van een vriend, beiden hier geboren en getogen in het dorp. Mijn eerste- en voor Jan al de 2e begrafenis hier.
Rechts op de foto staat Arne, naast zijn oudste zoon, onze vriend, hij is ruim is 91 geworden.

Tussen overlijden en begraven wordt hier een veel langere tijd aangehouden dan in Nederland gebruikelijk. Dat kon in het verleden tot maanden oplopen, maar het is inmiddels teruggebracht tot een maximum van 4 of 6 weken. Exact weet ik het niet.  Arne werd 3 weken na zijn overlijden begraven.
Bij het binnenkomen in de kerk viel het me op dat bijna iedereen in het zwart was en de mannen zonder 1 uitzondering in een pak mét stropdas in het dagelijkse leven heel ongebruikelijk én dat  alle vrouwen een bloem bij zich hadden ik dus niet!. Iedereen schoof aan in dezelfde beuk dus dat deden wij ook maar. Zo´n 80 mensen telde ik. De kist stond er al. De familie kwam later binnen, waarna een korte dienst volgde met een zeer persoonlijk woord van de dominee. Niemand hield het meer droog. Echt iedereen zat te huilen of stiekum traantjes weg te pinken. Inclusief al die stoere Zweedse mannen. Ik blijf erbij dat het, ondanks de verhalen over gereserveerd zijn, een bijzonder emotioneel volk is.
Daarna liep iedereen langs de kist en werden de meegebrachte bloemen erop gelegd. Een aantal mensen maakte van die gelegenheid gebruik om tijdens het langslopen hardop een persoonlijk woord te spreken ook weer met veel emotie. Ook erg aangrijpend vond ik. Daarna was het in feite wegwezen. Ik begreep dat de familie nadat wij de kerk uit waren nog even bij de kist afscheid heeft genomen en niet bij de daadwerkelijke begravning aanwezig was.

Ik vond het wat kaal dat ik de familie op deze dag niet persoonlijk mijn medeleven kon betonen. Wel ben ik, zodra ik van het overlijden hoorde via de tamtam, er worden geen kaarten gestuuurd langs gegaan om persoonlijk te condoleren met achterlating van een "kaart" waarin ik een persoonlijk woordje van ons had geschreven met een röntgenfoto van een roos. Zo´n vorm van condoleren kennen ze niet, maar ze vonden het wel mooi

Vrijdag naar de dokter/ziekenhuis en de wekelijkse boodschappen .... we moeten daarvoor naar Bollnäs, 20 km verderop. Dus combineren we zoveel mogelijk.

Zaterdag  ben ik aan het behangen van de keuken begonnen
Het overigens schattige behang met olijftakjes is vervangen door een vind ik nog schattiger behangetje met een witte achtergrond met bloemetjes en vlindertjes erop. Een stuk lichter, daar streven we naar.


Manlief is niet meer te stuiten. Die moet 50 jaar vnl bureauwerk van zich afschudden. Hij heeft deze zomer het hele huis rondom in de verf gezet. In het voorjaar een nieuwe eiken vloer gelegd in hal, keuken en huiskamer en nu is hij bezig met het uitbouwen van het zuiderterras. Daar kunnen we n.l. al vaak in februari rond lunchtijd van de zon genieten even ervan uitgaand dat die dan ook schijnt. Het terras wordt aan de voorkant (links op de foto) aangesloten op het houten pad dat daar al aangelegd is en aan de achterkant met een brug over de kelderdeur en wat extra treden, verbonden met het terras/balkon dat aan de huiskamer grenst (rechts op de foto)


Nu als jullie het al niet door hadden ... al bovenstaande was een wat erg uitgebreid "excuus" om uit te leggen waarom ik niet zo veel meer aan schrijven toekom.  Vooral het eerst jaar viel er veel nieuws te melden, maar natuurlijk komen er ook weer dingen steeds terug en ben ik bang dat het wel een beetje saai wordt voor de lezert. Bovendien deel ik al veel op Facebook, maar niet iedereen leest daar natuurlijk mee.

Integreren is keihard werken, dus dat betekent dat we zoveel mogelijk aan van alles deelnemen. En dus op elke uitnodiging ingaan ☺ Zomers gebeurt er weinig qua activiteiten in clubverband. Natuurlijk wel andere leuke dingen waarvoor we uitgenodigd worden, zoals vissen, zwemmen, bbq-en e.d.
Maar de mannengym is alweer gestart, mijn breicafé, Qi gong en de al genoemde Höle Tjejerclub gaan ook weer binnenkort beginnen.

In ieder geval zijn  jullie zijn weer wat bijgepraat. Volgende maand  moeten we naar de Nederlandse ambassade in Stockholm om het paspoort van manlief te laten verlengen. Daar maken we dan 2 dagen gezelligheid van. Misschien levert dat weer wat schrijfpraat op.

Vi ses!

zondag 1 september 2013

Loppis

Een Loppis is een kringloopwinkel!

In veel gevallen is winkel een wel een heel grootste benaming, want je vindt ze werkelijk overal, in donkere en louche schuurtjes...

die Nu o Då öppet zijn (Zo nu en dan geopend)

...garages, partytenten, zelfs in achterbakken van auto´s ...

... maar ook in mooie en smaakvol ingerichte winkeltjes


...grote oude fabriekshallen, of zelfs op een hele brug, zoals hier in Segersta, op de brug die figureerde in de film The Girl with the dragon tattoo.
Ik schreef er al eerder over en liet toen ook zien wat ik er gekocht heb
Als je zomers rondrijdt zie je overal, vaak met de handgeschreven, bordjes staan langs de weg met de verwijzing naar een loppis.
Als je deze verslavende verleiding niet kunt weerstaan, kom je dus nooit waar je naartoe op weg was. Ik hoorde van een kennis dat ze deze zomer 150 loppissar  (meervoud) had bezocht. Een seizoensgebonden bezigheid dus voornamelijk, maar niet getreurd, ook  de rest van het jaar kan ik aan mijn verslaving tegemoet komen. Ik kan dan terecht bij Erikshjälpen, een organisatie die het grootste gedeelte van de opbrengst besteed aan mooie ontwikkelingsprojecten of bij Röda Korset (het Rode Kruis) u welbekend. Beiden in Bollnäs
Om mijzelf te beschermen ga ik redelijk gericht op zoek. Ik heb een lijstje...
Natuurlijk laat ik mij ook wel inspireren door de waan van het moment, maar daarbij betracht ik ook de uiterste discipline, voor zover ik daartoe in staat ben ☺
Meestal kun je in de seizoensloppisar (meervoud) alleen maar met kontant geld betalen. Daarmee heb je een zelfbeschermingmethode bij de hand. Gewoon niet al teveel cash bij je steken.

Een paar van de dingen die ik op mijn lijstje had staan heb ik inmiddels gescoord.

Zoals kandelaars voor aan de wand in de gang Niet alleen sfeervol, maar ook handig bij stroomuitval!


... een echt gewei

een gave wasset bestaande uit waskom, waterkan en po, een originele set 
met het keurmerk van Gefle aardewerk. Dat is een echte fynd. De fabriek sloot zijn deuren in 1979 en er is een groep liefhebbers die al dit spul opsporen. Je kunt je aanmelden op een site met wat je hebt gevonden. Leuk dus. Ik heb het gewoon in de logeerkamer staan. natuurlijk wil ik er nog eens een oude wastafel bij, dat snap je

Oude zoutpot zonder deksel

Je komt ook regelmatig Delfts Blauw souvenirmeuk tegen, gesigneerd en wel. Ik heb een piepklein hoekje, want als emigrant moet je toch wat "Hollands" herkenbaars hebben.




Vorige week vond kindlief, die een weekje bij me logeerde,  de kist die ik al zo lang wilde voor beneden onder de trap.Toen ik ermee bij de kassa stond zei een oudere man: "aha en bruds kysta" een bruidskist dus. Ik ben natuurlijk gaan opzoeken wat dat is. Een uitzet kist dus.  Iin de deksel staat ingekrast Katarina 1973 en in de deksel van het binnenvak staat voor Katarina van opa en oma. Nu ben ik dus vreselijk geïntrigeerd door het verhaal erachter. Als het inderdaad cadeau gedaan is voor een bruiloft zou Katarina een leeftijdsgenoot van me kunnen zijn.
Dit is een vrij gewoon model die je nog steeds kunt kopen. maar ik ben er blij mee. Afsoppen, schoon bloemetjesbehang  op de bodem en ik kan hem in gebruik nemen ... voor het linnengoed van de logeerkamer.

 De zilveren trancheerset (inmiddels in gebruik) en de kookthermometer zijn impuls aankopen. Resp. voor € 2,50 en 0,50
Deze tinnen keukenmaatjes waren ook geen geplande aankoop, maar ik vind ze gewoon leuk . Tin zie je hier vrij veel.

Dan vind je vaak ook nog hebbedingen die niet oud zijn maar wel gewoon leuk zoals dit fotolijstje ...
de fotoos heb ik er zelf ingestopt. Links kindlief, midden moederlief en rechts moi.

En deze lantaarn ...
Zweedse keukenmeidenromans voor een paar centen, kan ik ook niet altijd laten liggen, om mijn spraak skills te verbeteren mooi excuus, toch?
Dan heb ik er ook nog diverse voddenkleden weggehaald. Netjes schoongewassen, maar die ik voor de zekerheid ook nog maar even zelf in bad heb gedaan. Meer textiel ook, zoals een nieuwe zomerbroek (met label er nog aan) voor € 5, lopers voor de tafel, randjes gehaakte katoen, linnen lappen etc ...En allemaal voor heel kleine prijsjes. De grootste aanschaf was de bruidskist € 30, maar dat was bij het Rode Kruis,  dus dat vind ik niet zo erg.
Zweden is voor mij echt het land van de recycling!
Vi ses!




woensdag 19 juni 2013

We zien ze vliegen...

Tijdens het koffiedrinken zagen we ineens een piepklein koppie uit het vogelhuisje vlak naast de altan. Ooit heb ik een vogelhuis beschilderd, niet om buiten te hangen, maar gewoon voor de leuk.
Manlief hing het buiten op voor de sier en jawel ... ineens bleek het bewoond door een koolmezenpaar. In no-time was het een gekwetter van belang. Vlak naast ons slaapkamerraam dat altijd open staat. Aangezien het nu practisch 24 uur licht is gaat het grut ook gewoon door met herrie maken. De ouders zijn niet verlegen en hebben er niks van als we op de altan zitten. Ze vliegen aan en af met eten. Alles op tijd want voor Midsommar moeten ze uitgevlogen zijn. Wat zal het stil worden legenest syndroom

Manlief is het huis aan het schilderen en heeft uit piëteit het stuk waar het huisje hangt maar even met rust gelaten. Ik heb zo goed en zo kwaad als het ging een beetje bibberig filmpje gemaakt met mijn telefoon. Een ander opnameapparaat heb ik momenteel niet.


Op de volgende foto kan je het jonkie zien zitten op mijn waslijn, waar het ook nog gevoerd wordt.
Als dat allemaal maar goed gaat. We hebben een nogal roofzuchtige buurkat, Bosse genaamd, die 's nachts ook ons dak opspringt via het terras om de nestjes onder de pannen uit te likken!

En deze zag ik niet vliegen. Zat helemaal uitgedroogd in een hoekje van de vensterbank.
Prachtig goudachtig glanzend. Wat de zon al niet vermag. Je snapt niet waar de uitdrukking mottig vandaan komt, want dit is mooi!

Vi ses!